Béo phì: chuyện "quốc gia đại sự"
 

Nhiều cuộc khảo sát, nghiên cứu hằng năm về điều kiện sống của các nước trên thế giới đều xếp quê hương của Andersen vào hạng hạnh phúc nhất. Không rõ có phải vì người dân nơi đây quá sung sướng mà hiện nay bệnh béo phì và thừa cân đang trở thành chuyện "quốc gia đại sự"!
Đan Mạch vốn có nguồn hải sản dồi dào phong phú nhưng từ khi đạt được những thành tựu kinh tế khả quan cuối thập niên 1980, đưa nước này vào số 10 nước có thu nhập đầu người cao nhất thế giới thì tập quán ẩm thực cũng dần thay đổi.
Người dân uống bia, rượu nhiều hơn, thức ăn nhanh được ưa chuộng, nhất là trong giới trẻ. Nước ngọt có gas, hamburger, pizza và kebab (món thịt nướng Trung

Đông, tại Bắc Âu được ăn kèm với bánh mì mềm và xốt trứng), sôcôla... chiếm ưu thế trước thực phẩm truyền thống.
Hậu quả là trong 10 năm qua số người mắc bệnh béo phì tăng lên nhanh chóng: hiện cứ bốn người thì có một người dư cân và 15% trẻ em mắc bệnh béo phì. Và như thành quy luật, khi chủ mắc bệnh béo phì hay thừa cân thì thú nuôi trong nhà như chó, mèo cũng bị y như vậy.
Trước sự thôi thúc của các chuyên gia sức khỏe về việc thực hiện những chương trình cấp quốc gia chống béo phì, chính phủ đã áp dụng một số biện pháp như khuyến khích người dân ăn cá, chất bột, rau xanh nhiều hơn và cho trẻ em ăn nhiều trái cây tươi, tăng thuế đánh trên kẹo, sôcôla, yêu cầu các siêu thị xếp kẹo, sôcôla lên kệ ngoài tầm với của trẻ em...
Nhưng kết quả thu được không đáng kể do trẻ em đều được nhà nước cấp tiền túi hằng tháng nên dễ dàng mua những món khoái khẩu.
Do vậy, chính phủ đưa ra chương trình "Bữa ăn dinh dưỡng". Các hội đồng thành phố và thị xã được trích ngân sách để xây dựng các nhà bếp tập thể, cung cấp bữa trưa đúng tiêu chuẩn cho các cháu mẫu giáo và tiểu học bán trú công lập từ 1-1-2010.
Trong năm nay, các hội đồng thành phố và thị xã sẽ được cấp thêm 400 triệu kroner (khoảng 80 triệu USD) để học sinh tất cả các trường mẫu giáo và tiểu học công lập, dân lập trên cả nước đều có bữa ăn dinh dưỡng.
Sáng kiến này thoạt tiên được nhiều người hoan nghênh do cha mẹ sẽ giảm được thời gian lo cơm trưa cho con cái, tiết kiệm tiền bạc, bữa ăn đảm bảo đủ chất dinh dưỡng nhưng không thừa calori, trẻ em tập thói quen ăn các thức tốt cho sức khỏe...
Với tiêu chí "sức khỏe trên hết", phần ăn trưa cho một học sinh 8-10 tuổi thường có một lát bánh mì nâu, quả trứng luộc, ít trứng cá thu hấp, cà rốt, dưa leo, bông cải xanh, đậu hột luộc, thêm quả táo hoặc trái chuối. Tất cả các thức có chứa đường như kẹo, bánh ngọt, kem, thậm chí sữa chua đều bị cấm triệt để.
Nhưng vừa đi vào thực hiện thì các bữa ăn dinh dưỡng này đã gặp sự phản đối quyết liệt của đa số phụ huynh. 67% người gọi đây là một ý tưởng tồi. Lý do là các bữa trưa do bếp tập thể cung cấp nhạt nhẽo, không hợp khẩu vị trẻ hoặc khẩu phần quá nhỏ nên nhiều cháu bị đói. Hậu quả là chúng ăn nhiều hơn mức bình thường khi về đến nhà.
Nhiều người tuy biết các bữa ăn dinh dưỡng về lâu dài sẽ tốt cho trẻ nhưng bất lực trước ý muốn của con cái.
Các đảng đối lập liền nhân cơ hội này kịch liệt chỉ trích chính phủ liên đảng của Thủ tướng Lars Loekke Rasmussen đã đưa ra một chương trình vốn không hiệu quả lại còn gây tốn kém cho công quỹ, như thủ đô Copenhagen đã phải chi tới 17 triệu kroner (3,4 triệu USD) vào việc xây dựng các bếp tập thể.
Trước sức ép của dư luận, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Karen Ellemann phải tuyên bố tạm ngưng chương trình bữa ăn dinh dưỡng chỉ sau hai tuần.
Các gia đình sẽ được phép lựa chọn giữa giải pháp bữa ăn dinh dưỡng hay tự lo cơm từ nhà.
Có nơi như thành phố Aarhus cắt một phần tiền trợ giá bữa trưa cho các gia đình để đảm bảo các cháu được ăn đủ dinh dưỡng.
Trong khi chính phủ đang lúng túng trước "quốc nạn" này, Tổ chức Tham vấn trọng lượng của Đan Mạch (DDV) đã đề xuất giải pháp thưởng tiền cho trẻ dưới 15 tuổi mỗi khi giảm được trọng lượng. Mỗi lần một cháu giảm được tối thiểu 500g trọng lượng sẽ được thưởng 70 kroner/tuần, tức mỗi tháng sẽ có thêm 300 kroner (60 USD) tiền túi. Càng sút cân càng được nhiều tiền.
Theo DDV, phương pháp này đã tỏ ra hiệu quả khi được áp dụng tại một số nơi ở Mỹ, Anh và chuyện thưởng tiền cho trẻ giảm cân cũng giống như thưởng tiền khi chúng đạt điểm tốt tại nhà trường.
Tuy nhiên, đề xuất này cũng gặp phải sự phản đối gay gắt của các chuyên gia tâm lý và y tế.
Theo họ, cách này sẽ không đem lại hiệu quả vì trẻ đã rủng rẻng tiền túi do nhà nước cấp và một số trẻ ham tiền sẽ cố tìm cách giảm cân để lấy tiền chứ không phải vì sức khỏe. Hơn thế nữa, việc giảm cân tùy tiện sẽ có nguy cơ dẫn đến bệnh chán ăn.

Ai bảo người giàu là sung sướng?

Vợ TT Mỹ bị ghét vì tiết lộ cân nặng con gái !?
Đệ nhất phu nhân Mỹ Michelle Obama đã dựng lên chiến dịch chống béo phì ở trẻ em trên toàn quốc bằng những gì riêng tư nhất, gắn với chuyện con gái bà bắt đầu đi chệch hướng trước khi bác sĩ nhi của gia đình cảnh báo và khuyên bà phải để mắt tới chuyện này.
Phát biểu của Michelle nhận được cả những lời khen lẫn chê, các chuyên gia về rối loạn ăn uống và dinh dưỡng đã tranh cãi về cách nào tốt nhất để chuyển tải thông điệp về dinh dưỡng tới các em nhỏ. .Laura Collins Lyster-Mensh, một nhà hoạt động về rối loạn ăn uống nói: "Chúng ta đã lẫn lộn giữa sức khoẻ và cân nặng theo cách mà lũ trẻ lẫn bố mẹ chúng đều nhầm lẫn. Khi chúng ta nói về việc đưa con trẻ vào một chế độ ăn uống, chúng ta bắt đầu nói về cân nặng và
chuyển tải những thông điệp gây nhầm lẫn tới các gia đình".Tuy nhiên, đệ nhất phu nhân Mỹ lại được hoan nghênh vì đã đề cập tới vấn đề một cách công khai. "Sự thật là Michelle đã công khai về những thay đổi mà bà áp dụng", Chủ tịch Học viện nhi khoa Mỹ nói.Malia Obama, con cả của Tổng thống Mỹ năm nay 12 tuổi.

Chất xơ làm giảm khả năng sinh sản ở phụ nữ
Những thực phẩm tốt cho sức khỏe có thể làm giảm cơ hội có con ở phụ nữ? Một nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng những thực phẩm giàu chất xơ có thể ảnh hưởng tới khả năng sinh sản của phụ nữ.
 Nghiên cứu của các nhà khoa học người Mỹ cho thấy rằng những thực phẩm giàu chất xơ như bánh mỳ, mỳ ống, hạt ngũ cốc và một số loại rau,... có thể khiến mất cân bằng hormone sinh sản ở phụ nữ. Điều này có nghĩa là càng ăn nhiều thực phẩm có chất xơ, cơ hội thụ thai ở phụ nữ càng giảm.
Các nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu trong vòng 2 năm, với 250 phụ nữ đang trong độ tuổi sinh đẻ trên toàn nước Mỹ. Kết quả, họ đã phát hiện những phụ nữ thường xuyên ăn thực phẩm có chất xơ bị giảm lượng hormone sinh sản so với mức bình thường.
Ngoài ra, kết quả nghiên cứu cũng cho thấy ăn nhiều chất xơ có thể ảnh hưởng tới chu kỳ kinh nguyệt ở phụ nữ - cụ thể, khả năng rụng trứng của những phụ nữ này sẽ bị giảm, từ đó khả năng có bầu cũng giảm theo.
Trước đây, một số nghiên cứu khoa học cũng đã chứng minh được rằng thể dục quá sức, tâm lý lo lắng, stress làm giảm lượng hormone thúc đẩy quá trình rụng trứng ở phụ nữ. Nhưng đây là lần đầu tiên một nghiên cứu khoa học khẳng định thực phẩm giàu chất xơ ảnh hưởng tới vấn đề sinh sản của phụ nữ.

Có phải hải sản "kỵ" rượu vang đỏ?

Từ lâu người ta đã biết rằng, ăn đồ hải sản và uống vang đỏ thì sau đó cảm thấy mùi tanh rất khó chịu. Vang đỏ chỉ hợp với thịt, còn vang trắng mới hợp với cá. Những nhận xét đó có đúng không và vì sao?

  
Có phải vang đỏ chỉ hợp với thịt, còn vang trắng mới hợp với cá?

Các nhà nghiên cứu thuộc hãng Mercian Corp. tại Fujisawa, Nhật Bản, nổi tiếng về vang và các loại rượu khác tìm cách làm sáng tỏ điều này.

Họ đã mời 7 chuyên gia nếm rượu kinh nghiệm nhất cả trong và ngoài nước để kiểm nghiệm với 38 loại vang đỏ và 27 loại vang trắng. Trong 4 đợt, các chuyên gia này đã nếm thử các mẫu rượu cùng với món sò điệp (scallop) chế biến, là món hải sản thường làm cho người ta thấy mùi vị cá đặc trưng. Song song với việc kiểm nghiệm bằng cảm quan, các nhà hóa học đã phân tích sự biến chất của rượu vang và dư vị của món ăn trong miệng.

Đúng là có hiện tượng như những lời đồn đại xưa nay, các chuyên gia đều thống nhất nhận định. Phân tích cho thấy thủ phạm là sắt. Khi hàm lượng của nguyên tố này tăng lên trên 2 mg/l thì vị hải sản đang rất ngon trở thành chua loét và tanh.

Nhóm chuyên gia thử lại 2 lần nữa bằng cách nhúng miếng điệp sấy khô và các mẫu rượu nho. Những miếng nhúng vào loại rượu hàm lượng sắt thấp thi vẫn bình thường nhưng nhúng vào mẫu rượu có hàm lượng sắt cao thì mùi tanh cá lập tức xuất hiện.

Công trình này vừa được công bố trên Tạp chí  Journal of Agricultural and Food Chemistry.

Các nhà nghiên cứu cho biết họ chưa tách riêng ra được chất trong sò điệp tác dụng với rượu vang, song họ nghi ngờ rằng đó là một axit béo không no. Nó bẻ gẫy nhanh chóng tạo vị trong món ăn và giải phóng mùi khó chịu của cá khi tiếp xúc với sắt. Rượu vang chứa bao nhiêu sắt thì phụ thuộc vào chất  đất ở nơi trồng cũng như cách thu hoạch và chế biến nho. Vang đỏ luôn luôn chứa nhiều sắt hơn vang trắng nên có phản ứng với hải sản.

Nhà hóa học Nhật Bản phụ trách nhóm nghiên cứu Takayuki Tamura nói: "Chúng tôi rất ngạc nhiên vì điều này vì cứ nghĩ rằng các polyphenol và đioxit lưu huỳnh gây ra hiện tượng đó". Bởi hàm lượng sắt quá nhỏ, khiến người ta không chú ý đến và qua nghiên cứu, các nhà sản xuất rượu vang Nhật dự định bổ sung khâu khử sắt trong quá trình sản xuất.

Nhưng quan điểm của các nhà sản xuất vang Mỹ lại khác. Họ cho rằng, Nhật thay đổi cách sản xuất là việc của họ vì hải ản đối với họ là món ăn hàng ngày, còn với Mỹ, dù vang đỏ có kỵ hải sản thì càng được chọn khi "cặp kè" với thịt, có sao đâu.

VM tổng hợp.