Những hiểu lầm về dinh dưỡng
 

Gần đây người ta thấy có rất nhiều công ty, cơ sở thương mại đưa ra những thực phẩm dinh dưỡng được nói là từ gốc thiên nhiên chứ không phải hóa chất, và bảo đảm đem lại sức khỏe tốt cho người tiêu dùng. Nếu sự thật về những sản phẩm này có là như vậy thì kết quả cuối cùng cũng vẫn có thể khác xa, nếu không phải ngược lại, bởi vì căn bản của vấn đề dinh dưỡng không chỉ ở chất lượng mà còn ở phương cách.
Sự quá chú trọng vào khẩu phần là một ngộ nhận cần phải dè chừng. Tất cả các y sĩ, Tây hay Đông y, trên thế giới đều đồng ý là một cơ thể tự điều chỉnh được mọi thứ nghĩa là giữ cho được mạnh khỏe: vết thương mau lành, xương gẫy liền lại, chỗ chảy máu tự bít và những cơn bệnh nóng lạnh đến rồi qua. Nói như vậy không có nghĩa là không cần thuốc hay không cần tăng cường dinh dưỡng, nhưng không có thuốc gì có thể chữa trị khi cơ thể không còn khả năng tự chữa trị và không có đồ ăn nào giúp cho sức khỏe nếu cơ thể không dùng được nó. Khả năng tự chữa trị là tự nhiên và lúc nào cũng có ở một cơ thể sống, dùng thuốc hay ăn uống không đúng mức chẳng những không giúp cho khả năng này mà còn có thể làm rối loạn mất hiệu quả hoạt động của cơ thể.
Hãy đi sâu thêm chút nữa vào chuyện. Cơ thể người ta được cấu tạo bởi những tế bào. Những tế bào này rất khôn ngoan và biết cách hành động để cho cơ thể mạnh khỏe. Đừng lừa gạt hay ép buộc chúng. Các tế bào có 3 nhiệm vụ chính: điều khiển hệ thần kinh, bài tiết chất thải. dinh dưỡng nghĩa là tiếp tế cho các tế bào khác.
Tế bào có chức năng căn bản và chức năng đặc biệt. Chức năng căn bản là sống, hoạt động, sửa chữa, sinh sản và được thay thế. Chức năng đặc biệt là nhiệm vụ của chúng, chẳng hạn ở bao tử thì làm công tác tiêu hóa, ở tai để nghe và ở mắt để nhìn. Hai chức năng này do tế bào tự điều hòa. Thực phẩm bình thường và đúng mức theo nhu cầu của cơ thể, có những báo hiệu tự nhiên để thông báo nhu cầu ấy chẳng hạn như đói, khát nước. Thực phẩm dinh

dưỡng có thể đưa vào quá mức độ, làm mất quân bình giữa hai chức năng ấy.
Như đã nói trên, cơ thể có thể tự điều chỉnh và chữa trị với vết thương, hay chống lại hều hết các loại vi khuẩn xâm nhập. Theo nghiên cứu y học, khả năng này ít nhất là 70%. Nếu tế bào phải nhận quá mức tiếp liệu cần thiết sẽ bị rối loạn vì quá khả năng tự điều chỉnh và đấy là nguyên nhân khiến cơ thể bệnh hoạn. Lý do chính của một cơ thể bệnh hoạn là từ các tế bào điều khiển hệ thần kinh và bài tiết chứ không phải là tế bào dinh dưỡng. Khi tế bào dinh dưỡng bị rối loạn, toàn bộ cơ thể bị trục trặc ngay.
Về mặt dinh dưỡng có điều độ, các chuyên gia y khoa vẫn thường nhắc nhở 7 nguyên tắc nên áp dụng thành thói quen hàng ngày:
- Uống đủ nước.
- Nên ăn sáng.
- Đừng bỏ bữa trưa.
- Có thể ăn vặt nhưng phải chọn lựa.
- Luôn luôn ăn rau quả.
- Đừng ăn bữa khuya quá trễ, ít nhất 3 giờ trước khi lên giường ngủ.
- Thay đổi loại đồ ăn luôn luôn.

Nhiều lợi ích của chất sợi từ thức ăn
Đa số người Việt mình hồi còn ở bên nhà ăn rau nhiều hơn ăn thịt. Qua Mỹ, thịt cá quá rẻ, chúng ta bắt chước người Mỹ ăn thịt nhiều hơn ăn rau.
Nhưng dần dần, chúng ta đều được nhắc nhở: cần ăn nhiều chất sợi cho khỏi bón. Mà chất sợi thì chỉ có trong rau quả hạt, và cách ăn uống của chúng ta khi còn là con nhà nghèo ở Việt Nam thật ra là cách ăn lý tưởng nhất. Vì hiện nay người ta đã biết rằng ngoài tác dụng làm chúng ta thăng bằng tiêu hóa, chất sợi còn có rất nhiều những công dụng khác nữa.
 
Vậy chất sợi là gì?
Chất sợi là tất cả những phần của rau quả mà cơ thể chúng ta không tiêu hóa và hấp thụ được. Không giống như các chất khác như  mỡ, chất đạm, chất đường mà cơ thể chúng ta phân nhỏ ra rồi hấp thụ, chất sợi không được biến chế rồi tiêu hóa. Chúng đi qua bao tử, ruột non, ruột già một cách nguyên vẹn, rồi được thải ra ngoài. Chúng có vẻ như một chất vô dụng. Nhưng thực ra, chúng đóng nhiều vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe cho chúng ta.

Các loại chất sợi và ích lợi
Chất sợi được phân ra làm 2 loại: chất sợi tan được trong nước và chất sợi không tan được.
Chất sợi không hòa tan: loại này giúp di chuyển thức ăn qua đường tiêu hóa và làm phân xốp, đầy lên, khiến nó được thải ra ngoài dễ dàng, hay nói khác hơn là giúp chúng ta khỏi bị táo bón. Những thức ăn sau có chứa nhiều chất sợi không hòa tan: bột lúa mì dùng nguyên hạt, cám lúa mì, các loại hạt và rất nhiều các loại rau...
Chất sợi hòa tan: Loại chất sợi này có thể hòa tan trong nước tạo thành một chất keo. Chất này có thể làm giảm mực cholesterol và mực đường trong máu. Những thức ăn sau đây có chứa nhiều chất sợi hòa tan được: lúa mạch (barley), các loại đậu như peas hay beans, trái táo, các loại cam chanh, cà rốt, oats, psyllium...
Mỗi loại rau quả hạt có lượng chất sợi khác nhau. Vậy muốn lấy đủ chất sợi, chúng ta nên ăn nhiều loại rau quả hạt khác nhau.

Ích lợi của việc ăn nhiều chất sợi
1.Đầu tiên nhất là giúp chúng ta không bị táo bón: Như trên đã nói, chất sợi làm phân xốp, dễ thải ra. Ngược lại, khi phân bị lỏng, chất sợi lại giúp cho phân đặc lên vì nó hút nước. Những người mắc bệnh "irritable bowel syndrome" tức bệnh đi chảy kinh niên, có thể bớt bệnh nếu dùng chất sợi nhiều.
2.Giúp ruột được khỏe và tốt: Ăn nhiều chất sợi giúp tránh được bệnh trĩ và bệnh ruột già mọc ra những túi nhỏ (diverticule). Một số chất sợi lên men trong ruột già và các nhà nghiên cứu vẫn đang tìm hiểu công dụng của hiện tượng này.
3.Giúp giảm mức cholesterol: Chất sợi hòa tan có trong oats, đậu beans, flaxseed và cám oats giúp giảm mức cholesterol bằng cách giảm chất cholesterol xấu. Nhiều khảo sát cho thấy ăn thêm chất sợi sẽ làm giảm huyết áp và phản ứng sưng viêm, bảo vệ trái tim.
4.Giúp kiểm soát mức đường trong máu: Chất sợi, nhất là chất sợi hòa tan, làm chậm sự hấp thụ đường vào máu khiến bệnh nhân tiểu đường giảm bớt mức đường trong máu. Ăn nhiều chất sợi hòa tan sẽ giúp chống mắc bệnh tiểu đường loại 2.
5.Giúp làm giảm cân: Thức ăn chứa chất sợi cần được nhai kỹ khiến cơ thể có thì giờ ghi nhận mình đã hết đói và không thúc đẩy chúng ta ăn thêm. Bữa ăn nhiều chất sợi cũng kéo dài hơn và làm chúng ta dễ "đầy" và no lâu hơn nên không ăn nhiều. Thức ăn nhiều chất sợi cũng chứa lượng calories ít hơn những thức ăn khác tuy cùng một trọng lượng.
6.Tác dụng lên ung thư ruột già còn chưa chắc chắn: Nhiều khảo cứu cho thấy chất sợi giúp chống ung thư ruột già. Một số khảo cứu khác thì kết luận là không và có thể làm tăng nguy cơ lên. Nếu chúng ta lo về nguy cơ ung thư ruột già, nên đi làm những thử nghiệm tìm bệnh định kỳ hơn là chỉ dựa vào chất sợi.

Nên ăn bao nhiêu?
Cơ quan National Academy of Sciences đưa ra con số chất sợi nên ăn mỗi ngày như sau:
Tuổi 50 và trẻ hơn: Đàn ông = 38 grams. Đàn bà= 25 grams
Tuổi 51 và già hơn: Đàn ông =  30grams. Đàn bà = 21 grams
Nên ăn thức ăn chứa chất sợi nào?

Nên ăn những thứ sau:
-Ngũ cốc và những thức ăn từ ngũ cốc nguyên hạt, không chà xát
-Trái cây
-Rau
-Legumes như beans, peas và nhiều loại khác
-Các loại hạt
Các thức ăn đã làm cho trắng, đẹp và thức ăn chế biến sẵn có ít chất sợi hơn: trái cây và rau đóng hộp, bánh mì và nui làm bằng bột trắng, cereal làm từ hạt  đã chà xát cho trắng... Chà xát ngũ cốc làm mất đi lớp cám bên ngoải, có nhiều chất sợi. Cũng vậy, khi ta gọt vỏ rau và trái cây, chúng ta làm giảm lượng chất sợi của chúng.
Ăn thức ăn có chất sợi tốt hơn là uống thuốc bổ chất sợi như Metamucil, Citruel, FiberCon. Tuy nhiên nhiều người vẫn cần phải uống thêm những thuốc bổ này để lấy đủ chất sợi.

Nên ăn ra sao?
-Bắt đầu một ngày bằng bữa sáng có món ngũ cốc làm bằng hạt nguyên, có ít nhất 5 gr chất sợi cho mỗi phần ăn. Lựa những hiệu có chữ "bran" (cám) hay fiber (chất sợi) trên nhãn hiệu. Hoặc cho thêm vài muỗng chất cám lúa mì và món ăn.
-Chọn những thức ăn từ ngũ cốc còn nguyên hạt (whole grain). Xem kỹ nhãn hiệu, chọn món có ít nhất 2 gram chất sợi cho mỗi phần ăn. Chọn gạo nâu (brown rice) wild rice, lúa mạch barley...
-Khi làm bánh, chọn bột nghiền từ ngũ cốc còn nguyên hạt, không chà xát hay tẩy trắng. Hoặc cho thêm bột cám vào móm bánh đang làm.
-Ăn nhiều rau: Cho thêm rau cắt nhỏ vào súp, nước sauce spaghetti...
-Ăn nhiều legumes: Ăn các loại đậu, lentils
-Ăn trái cây với mỗi bữa ăn như táo, chuối, cam, lê, dâu...
-Ăn vặt bằng những thức ăn nhiều chất sợi như trái cây tươi và khô, cần tây, cà rốt, bắp rang không bơ hay dầu, bánh lạt làm bằng ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt  nuts...
Tuy nhiên, không nên thình lình ăn quá nhiều chất sợi cùng lúc vì bạn sẽ bị lình bình trong bụng, có nhiều hơi... Ăn nhiều chất sợi dần dần, tăng lên trong vòng vài tuần. Các vi trùng thiên nhiên trong ruột bạn sẽ có đủ thì giờ thích ứng với sự thay đổi. Cũng nên uống nhiều nước vì chất sợi sẽ hút nước làm phân của bạn xốp, dễ thải ra hơn.
Lời từ chối trách nhiệm (Disclaimer): Những bài viết trong mục "Sức Khỏe" chỉ nhằm mục đích chỉ dẫn tổng quát, không thể dùng thay thế sự chăm sóc của bác sĩ hay nhân viên y tế. Độc giả cần tham khảo thêm với bác sĩ của mình khi bệnh

Ăn nhiều hạt có thể giảm Cholesterol !

Những người bị Cholesterol cao thường được khuyên nên thay đổi cách sống, từ tập thể dục nhiều hơn, bỏ hút thuốc, cho tới uống thuốc hằng ngày. Nhưng theo tường thuật của Thông tín viên Naomi Seck, các cuộc khảo cứu mới cho thấy một trong những cách dễ nhất và ngon miệng nhất để giảm cholesterol là ăn thêm các loại hạt có chất dầu.

Ăn một hay hai phần hạt có dầu mỗi ngày hạ thấp cholesterol xấu xuống khoảng từ 8 tới 10%, có nghĩa là giảm bớt nguy cơ mắc bệnh tim xuống tới 1/5
Các loại hạt như hạt dẻ, hạt điều, và đậu phọng vv... chứa nhiều chất béo và calori. Mới nghe thì những món này không tốt cho sức khỏe. Nhưng theo nhà khảo cứu y tế công cộng Joan Sabate, thì đây chính là thứ mà ta nên ăn nếu muốn tránh bệnh tim.
Vấn đề then chốt ở đây là loại chất béo và nhiệt lượng chứa trong các hạt này. Ông Sabate giải thích:
"Các loại hạt đó là nguồn cung cấp phong phú loại chất béo chưa bão hòa, các loại protein thực vật, các chất sơ và chất phytochemical, một trong những chất được cho là tốt cho sức khỏe. Tất cả những chất đó đều chứng tỏ là có lợi cho việc hạ thấp mức cholesterol."
Trong hai thập niên nay, ông Sabate, nhà khảo cứu tại Trường Đại Học Linda Loma cũng như các

nhà khảo cứu khác trên thế giới đã tìm hiểu xem các loại hạt chứa dầu này đem lại lợi ích cho sức khỏe con người như thế nào.
Sau khi đã khảo sát hơn 30 đợt khác nhau trên nhiều nhóm nhỏ, nhiều sắc tộc khác nhau, ông Sabate nói rằng cuộc khảo cứu của ông lần đầu tiên đã có được câu trả lời dứt khoát:
"Đây là bằng chứng tốt nhất cho thấy các loại hạt đã hạ thấp cholesterol và cải thiện chất lipid. Nhiều công trình khảo cứu đã được công bố, nhiều cuộc nghiên cứu của cá nhân đã được thực hiện tại một nước nào đó trên một số nhỏ đối tượng thuộc một nhóm sắc tộc nào đó. Vì là một cuộc phân tích tổng hợp, gom tất cả các cuộc nghiên cứu này lại với nhau nên công trình này cho thấy đây là một chân lý phổ quát."
Các cuộc phân tích này cho thấy, ăn một hay hai phần hạt có dầu mỗi ngày hạ thấp cholesterol xấu xuống khoảng từ 8 tới 10%. Điều đó có nghĩa là những người đó đã giảm bớt được nguy cơ mắc bệnh tim xuống tới 1/5.
Những điều lợi này được chứng tỏ là đúng đối với tất cả các loại hạt có dầu đã được thí nghiệm. Ngay cả đối với đậu phọng, thường được coi như rau đậu giống như đậu ve hay đậu đũa, cũng có đặc tính làm giảm bớt cholesterol. Và tất cả mọi người, nam cũng như nữ, thuộc bất cứ chủng tộc nào cũng nhận được kết quả này khi ăn loại hạt đó.
Nhưng ông Sabate nói rằng, có khác biệt nhau về kết quả đối với một số loại người. Lấy ví dụ như nếu ta đã theo một chế độ ăn uống lành mạnh, nấu nướng bằng chất béo thực vật, chắc sẽ ít thấy giảm nhiều cholesterol khi ăn hạt có dầu. Nhưng nếu ta đã bị cholesterol cao thì khi ăn hạt có dầu sẽ thấy cải thiện nhiều hơn so với người có mức cholesterol bình thường.
Ông Sabate nói rằng ông ngạc nhiên khi những phân tích của ông cho thấy còn một yếu tố nữa, đó là thể trọng.
"Hạt có dầu hạ thấp cholesterol nơi cả những người có thể trọng bình thường cũng như những người mập phì, nhưng người có thể trọng bình thường thì giảm mạnh hơn."
Ông Sabate nói rằng các cuộc nghiên cứu trong tương lai sẽ khảo sát xem tại sao chuyện đó xảy ra.
Ông cũng dự kiến khảo cứu ảnh hưởng của hạt có dầu đối với những yếu tố gây nguy cơ bệnh tim và xem những hạt này có cung cấp các chất chống oxit-hóa hoặc chống viêm nhiễm hay không.
Nhưng bất kể thể trọng của chúng ta là bao nhiêu, ông Sabato cũng khuyên là nên ăn một ít hạt có dầu mỗi ngày.
 (TheoVOA)